IcelandSIF stóð fyrir síðasta staðfundi starfsársins þann 21. apríl s.l. í húsnæði KPMG þar sem fjallað var um vaxandi geopólitíska áhættu og hvaða áhrif hún hefur á fjármálamarkaði, fjárfestingar og sjálfbæra þróun.
Markmið fundarins var skoða hvernig geopólitísk þróun mótar fjárfestingarumhverfið og hvaða áskoranir og tækifæri felast í breyttu alþjóðlegu landslagi. Sérfræðingar ræddu hvernig fyrirtæki og fjárfestar geta greint slíka áhættu betur og brugðist við henni á ábyrgan og framsýnan hátt.
Fram komu:
Að loknum erindum Sóleyjar og Péturs stýrði Saga Helgason pallborðsumræðum en hún er í miðlunarhópi IcelandSIF.
Hér að neðan má lesa samantekt af erindum og pallborði, ásamt ljósmyndum af viðburðinum.
Geópólitískar ógnir -fjárfestingar á krossgötum (Sóley Kaldal)
Sóley lagði áherslu á að alþjóðlega fjármála- og viðskiptakerfið, sem byggðist á trausti, samstarfi og stöðugleika, væri nú að veikjast og jafnvel rofna, með alvarlegum afleiðingum fyrir öryggi, rekstur fyrirtækja og fjárfestingar. Hún benti á að aukin togstreita, vopnvæðing og ófyrirsjáanleg hegðun stórveldanna geri geopólitíska áhættu að kerfislægri áhættu sem ekki sé lengur jaðarfyrirbæri. Í því samhengi verður sífellt erfiðara að treysta á bandalög og ríki sem áður voru hornsteinar kerfisins. Sóley undirstrikaði að auknar fjárfestingar í öryggis- og varnarmálum væru óhjákvæmilegar, en að þær þyrftu að falla skýrt innan ramma ábyrgra og sjálfbærra fjárfestinga. Hún lagði sérstaklega áherslu á dómgreind í tengslum við dual use lausnir, þar sem mörk milli borgaralegrar notkunar og varnarmála væru orðin óljós. Að hennar mati hefur aldrei verið mikilvægara að senda skýr skilaboð um ábyrgð, langtímahugsun og samspil öryggis og sjálfbærni á tímum mikillar alþjóðlegrar óvissu.
Ómissandi innviðir í breyttum heimi (Pétur Krogh Ólafsson)
Pétur lagði áherslu á að Ísland þyrfti að horfa til fleiri ógna en náttúruhamfara og taka geopólitíska áhættu alvarlega, þar sem alþjóðleg átök geta haft bein og óbein áhrif á samfélagið. Hann benti á að ómissandi innviðir, svo sem veitur, orka og bankakerfið, þoli aðeins mjög stutt rof í starfsemi og að tryggja áfallaþol þeirra sé því lykilatriði. Að hans mati tefja langir og flóknir skipulags- og leyfisferlar nauðsynlegar framkvæmdir sem gætu styrkt viðnámsþrótt innviða. Hann gagnrýndi einnig skort á skýrum skilaboðum og sameiginlegri sýn stjórnvalda um hvernig bregðast eigi við krísu eða stríði, sérstaklega í samanburði við önnur Norðurlönd. Pétur taldi að þörf væri á raunhæfum langtímaáætlunum með skýrri forgangsröðun, þar sem framkvæmdin fengi meira vægi en endalaus greining. Að lokum lagði hann ríka áherslu á virkt samtal og samstarf milli geira, þar sem ekki sé hægt að spá fyrir um næsta áfall en samvinna auki getu samfélagsins til að bregðast við óvissu.
Pallborð
Í pallborði ræddu Sóley og Pétur, ásamt Hafsteini Haukssyni, við hana Sögu Helgason. Í pallborðsumræðum var lögð áhersla á að þótt Ísland hafi litla stjórn á því hvort geopólitísk áhætta raungerist, hafi atvinnulíf, fjárfestar og stjórnvöld umtalsvert svigrúm til að draga úr áhrifum hennar. Umræðan snerist meðal annars um hvernig viðskiptahindranir, tollar, útflutningshömlur og lokanir flutningsleiða hefðu aukið áhættu í alþjóðlegum aðfangakeðjum. Hafsteinn benti á að hefðbundin áhersla á hagkvæmni væri víða að víkja fyrir áherslu á viðnámsþrótt, til dæmis með fjölbreyttari birgjasamböndum og auknum varabirgðum, þrátt fyrir minni skammtímaarðsemi. Einnig var rædd sú staðreynd að alþjóðlega viðskiptakerfið, sem áður byggði á friðsamlegum og stöðugum samskiptum ríkja, væri nú að rofna, sem gerir stöðuna óútreiknanlega. Samhljómur var um að UFS-sjónarmið og geopólitísk áhætta styddu hvort annað, þar sem reynsla af sjálfbærniáhættum nýtist vel við mat á áhættum þar sem líkur eru litlar en áhrifin mikil. Að lokum var lögð áhersla á nauðsyn þess að breyta hugarfari frá hreinni hagkvæmni yfir í kerfisbundna viðnáms- og öryggishugsun, sem geti jafnframt verið traustur grundvöllur fyrir sjálfbæran rekstur til lengri tíma.
