Háskólarnir og atvinnulífið: samantekt, glærur og upptaka

25/02/2026

Þann 17. febrúar s.l. stóð IcelandSIF fyrir fjarfundi í samvinnu við Háskóla Íslands og Edinborgarhárskóla. Markmiðið með þessum viðburði var að draga fram í sviðsljósið nokkrar nýjar og áhugaverðar rannsóknir á sviði sjálfbærra fjármála sem háskólarnir bæði hér heima og erlendis eru að framkvæma sem kunna að vera virðisaukandi fyrir fjárfesta.

Erindin voru eftirfarandi:

How do organizations choose sustainable finance?

  • Jordan Mitchell, doktorsnemi við viðskiptafræðideild Háskóla Íslands

Sustainable finance: Where research is heading next

  • Luca Taschini, prófessor við viðskiptaháskólann í Edinborg

Áhrif tíma á fjármagnaða kolefnislosun skráðra hlutabréfa

  • Eysteinn Hrafnkelsson, sérfræðingur hjá Umhverfis- og orkustofnun

IcelandSIF þakkar Jordan, Luca og Eysteini kærlega fyrir kynningarnar.

Hér að neðan má finna samantekt af kynningum þeirra, ásamt upptöku og glærum.

Jordan Mitchell er doktorsnemi við Háskóla Íslands og hefur hann verið að skoða tengsl sjálfbærra viðskiptalíkana og sjálfbærra fjármála. Í kynningu sinni fór hann yfir nýja rannsókn sem hann er að byrja að vinna að og leiddi fundargesti í gegnum þrjár rannsóknarspurningar sem hann er að skoða:

  1. Hvernig félög velja á milli ólíkra fjármálagerninga og hvernig sjálfbær viðskiptalíkön tengjast þeirri ákvörðun.
  2. Hvernig hlutverk grænna skuldabréfa breytist eftir því sem félög innleiða sjálfbærni inn í viðskiptalíkön sín í auknum mæli.
  3. Afstöðu félaga gagnvart sjálfbærum viðskiptalíkönum til umbreytingarskuldabréfa (e. Climate Transition Bonds).

Í lok kynningarinnar spurði hann fundargesti um þeirra álit og setti fram spurningu um hvaða rannsóknarspurning þeim þætti áhugaverðust. Niðurstaðan var sú að flestum (50%) þótti þriðja rannsóknarspurningin áhugaverðust, þar á eftir kom rannsóknarspurning 1 (35%) og síðan rannsóknarspurning 2 (14%).

Luca Taschini er prófessor við Háskólann í Edinborg og fjallaði hann í kynningu sinni um loftslagsáhættu og áhrif loftslagáhættu á aðra áhættuþætti og verðlag. Loftslagsáhætta raungerist í gegnum aðra áhættuþætti, þ.m.t. rekstrar-, markaðs-, og útlánaáhættu, með því að hafa neikvæð áhrif á flutningsleiðir raunhagkerfisins (e. real-economy transmission pipelines). Hér er átt við að loftslagsáhætta hefur áhrif á heimili, fyrirtæki og hagkerfið t.d. í gegnum eignatjón, brotnar virðiskeðjur og aukinn kostnað vegna löggjafa, sem drífur síðan áfram aðra áhættuþætti, eins og útlánaáhættu vegna aukinnar líka á vanefndum. Ef ekki tekst að draga úr áhættu, t.d. með tryggingum eða góðri áhættudreifingu, getur loftslagsáhætta haft áhrif á verðlag og lánakjör, t.d. með því að draga úr virði veðsettra eigna.

Eysteinn Hrafnkelsson kynnti meistaraverkefni sitt, en hann skoðaði áhrif tíma á fjármagnaða kolefnislosun skráðra hlutabréfa með því að bera saman aðferðafræði PCAF við nýja aðferðafræði. Aðferðafræði PCAF við mat á kolefnislosun miðar eingöngu við stöðu eignasafns við árslok, en nýja aðferðin er þess eðlis að hægt er að áætla fjármagnaða losun eins oft og vilji er fyrir hendi, og mætti þess vegna skoða fármagnaða losun daglega. Í rannsókn sinni skoðaði Eysteinn 121 bandaríska kauphallarsjóði og áætlaði hann fjármagnaða losun þeirra með aðferðafræði PCAF annars vegar og nýju aðferðinni hins vegar. Niðurstaðan var sú að með aðferðafræði PCAF var áætluð fjármögnuð losun hærri en sú sem áætluð var með nýju aðferðinni. Einnig nefndi Eysteinn að aðferðafræði PCAF, samanborið við nýju aðferðina, felur í sér aukna hættu á grænþvotti þar sem fjárfestar gætu selt losunarkræfar eignir fyrir árslok, og eru eignirnar þá ekki teknar með við áætlun fjármagnaðrar losunar.

Upptaka

Glærur